კავკასიის უნივერსიტეტის პროფესორის, თენგიზ ვერულავას სამეცნიერო ნაშრომი “Integrating mental health into primary care: policy and practice challenges” გამოქვეყნდა ბულგარეთის ფსიქიატრიის სამეცნიერო ჟურნალში „Bulgarian Journal of Psychiatry“ 

ჟურნალი „Bulgarian Journal of Psychiatry“ ინდექსირებულია SCOPUS-ის საერთაშორისო სამეცნიერო ბაზაში. იხ. https://www.scopus.com/sourceid/21101061922 

სტატიის ბმული.

Verulava T. (2026). Integrating mental health into primary care: policy and practice challenges. Bulgarian Journal of Psychiatry. 11(2):34-39 https://bulgarian-journal-of-psychiatry.bg/en/2026-2-34-2/

რეზიუმე:

კვლევა: ფსიქიკური ჯანმრთელობის ინტეგრირება პირველად ჯანდაცვაში - პოლიტიკა და პრაქტიკული გამოწვევები

ნაშრომში გაანალიზებულია ფსიქიკური ჯანმრთელობის სერვისების პირველად ჯანდაცვაში (ოჯახის ექიმის ინსტიტუტში) ინტეგრირების პროცესი. კვლევა ფოკუსირებულია საქართველოზე და გვაძლევს საინტერესო შედარებით ანალიზს სხვა პოსტსაბჭოთა და ევროპულ ქვეყნებთან - ბულგარეთთან, ესტონეთსა და უკრაინასთან.

მთავარი მიგნებები:

• საბჭოთა მემკვიდრეობის გავლენა: პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში ფსიქიკური ჯანდაცვა ათწლეულების განმავლობაში იზოლირებული იყო საერთო სამედიცინო სისტემისგან, რაც დღესაც აფერხებს სერვისების ეფექტურ ინტეგრაციას.
• გამოწვევები საქართველოში: მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყანამ გადადგა მნიშვნელოვანი ნაბიჯები და ფსიქიკური ჯანმრთელობა საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამაში ჩართო, რეფორმა განხორციელების ძირითად ბარიერებად რჩება არასაკმარისი და ფრაგმენტული დაფინანსება, უწყებათაშორისი კოორდინაციის სისუსტე და ოჯახის ექიმების არასაკმარისი მომზადება ფსიქიკური ჯანმრთელობის მართვის კუთხით.
• ესტონეთის წარმატებული მოდელი: კვლევა აჩვენებს, რომ ციფრული ჯანდაცვისა და სწორი ფინანსური სტიმულირების წყალობით, ესტონეთმა შეძლო წარმატებული მოდელის შექმნა, სადაც ოჯახის ექიმები ეფექტურად მართავენ ფსიქიკური ჯანმრთელობის საწყის პრობლემებს.
• საზოგადოებაში არსებული სტიგმა კვლავაც უდიდეს ბარიერად რჩება. პაციენტები და მათი ოჯახის წევრები სოციალური იარლიყის შიშით ხშირად აგვიანებენ ფსიქიატრიული სამედიცინო დახმარების თხოვნას, ხოლო ექიმები ზოგჯერ თავს არიდებენ ამ თემებზე საუბარს.

რეკომენდაციები: რეალური ცვლილებებისთვის მხოლოდ სამართლებრივი რეფორმები არ კმარა. საჭიროა თემის (საზოგადოებაზე დაფუძნებულ) ზრუნვაზე გადასვლა, ოჯახის ექიმებისთვის ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის სპეციალური ტრენინგების ინტეგრირება სამედიცინო კურიკულუმებში, დაფინანსების გაზრდა და ანტისტიგმური კამპანიების წარმოება.

ნაშრომის სრული ვერსია ხელმისაწვდომია ბულგარეთის ფსიქიატრიის ჟურნალის 2026 წლის გამოცემაში.